Darul Nafis - Wahdatul Azzat -(شهود الوحد فى الكثره)(شهود الكثرة فى الوحدة)

بسم الله الرحمن الرحيم

الفصل الرابع فى بيان توحيد الذات

(شهود الوحد فى الكثره)(شهود الكثرة فى الوحدة)

(sahadan) (مقام فناءفي الله) ertinya wujudnya pada wujud Allah dan masuklah ia dalam (خطر) / lingkungan yang amat besar kerana belum lagi ia Kamil kerana belum lagi sampai kepada maqam Baka illah (مقام بقاءالله) ertinya kekal dengan dia memandang yang demikian itu dengan di kekalkan Allah taala (bermula) maqam ini iaitu mensabitkan akan wujud segala akuan alam ini dengan memandang dan melihat akan keadaanNya mezohairkan wujud Allah taala (dan) yaitu dua perkara:-

pertama Syuhud Alkasirah filwahdah (شهود الكثرة فى الوحدة) ertinya memandang yang banyak kepada yang satu (yakni)
 pandangmu akan bahawasanya wujud segala makhluk ini Qiam ia dengan wujud (بوجود) Allah taala dengan sendirinya misal seperti kita lihat akan pohon kayu maka kita lihat adalah baginya pohon dan cawangan (dahan) dan daun dan barang sebagainya maka kita tilik dan kita bicarakan dengan fikir HATI bahawa sekelian itu jadi daripada yang satu jua iaitu biji dan demikian lagi alam ini sekeliannya jadi daripada yang satu jua iaitu Allah taala "Fassamal" (فثاءمل) ertinya bicarakan olehmu

Darul Nafis - Wahdatul Azzat - Makam FanaFillah

بسم الله الرحمن الرحيم

(الفصل الرابع فى بيان توحيد الذات)
(مقام فناءفي الله)

(shahadan) adalah wujud yang lain daripada Allah taa'la itu fana di bawah wujud Allah taa'la maka tiada yang maujud hanya Allah taa'la jua dan wujud alam ini menzohairkan wujud Allah taa'la jua buat misal oleh arif billah kerana menghampirkan kepada paham jua bukan pada hakikatnya (seperti) laut dan ombak dan buih maka laut dan ombak dan buih itu "mazhor" (مظهو)  air jua dan tiada yang mawujud hanya air jua dan tetakala zahir itu dengan rupa bergerak-gerak maka jadi daripadanya ombak dan buih dan tetakala terlalu luas tempatnya air itu jadi ia laut tetapi sekeliannya itu hakikat air jua tiada mawujud pada yang sekeliannya itu hanya air jua meliputi wujud air itu pada laut dan ombak dan buih dan laut maka kembalilah ia kepada air semata-mata